Kültür Nedir Kısa ve Öz?
Kültür, hepimizin içinde yaşadığı, belki de en çok üzerinde düşündüğümüz ama yine de en zor tanımladığımız kavramlardan biri. Peki, kültür nedir kısa ve öz? Bu soruyu sorarken aslında biraz da kendimize, etrafımıza ve yaşadığımız topluma bakıyoruz. Çünkü kültür, yalnızca bir kavram değil, her an etkileşimde olduğumuz bir gerçeklik. Her gün onun içinde yaşıyoruz, hatta şekillendiriyoruz. Ama gerçekten anlamış mıyız? Gelin, bu sorunun peşinden biraz gidelim.
Kültürün Tanımı: Bir Yansıma mı, Bir Yaratım mı?
Kültür, en basit tanımıyla, bir toplumun yaşam biçimi, değerleri, inançları, gelenekleri, sanatları, dil ve diğer tüm ortak paylaşımlarıdır. Yani, kültür dediğimiz şey, aslında bizlerin bir arada yaşarken oluşturduğumuz bir yaşam tarzıdır. Ama kültür sadece geçmişten miras kalan bir şey değil, sürekli bir yaratım sürecidir de aynı zamanda. Her gün, gündelik hayatımızda, bu kültürü yeniden yaratırız.
Örneğin, bir arkadaş toplantısına gittiğinizde, herkesin birbirine nasıl hitap ettiğine, nasıl şakalaştığına, ya da hangi yemeklerin sofrada olduğuna bakın. Bunların hepsi kültürün bir parçasıdır. İnsanlar arasında kurulan ilişkiler, birlikte geçirilen zamanlar, alışkanlıklar ve değerler zamanla bir kültür ortaya çıkarır. Kısacası, kültür bir toplumun kolektif hafızası gibidir. Ama o hafıza sadece geçmişle sınırlı değil, her gün yeniden inşa edilir.
Kültür, Duygularımızı Nasıl Yansıtır?
Kültür, bazen fark etmediğimiz ama her zaman etkisinde olduğumuz bir şeydir. Mesela, bir düğün törenine katıldığınızda, o törenin ritüellerine, müziklerine, yemeklerine bakın. Bütün o detaylar, bir toplumun kendisini nasıl ifade ettiğinin izleridir. Bu tür olaylar, insanların duygusal dünyalarını da yansıtır. Kültür, yalnızca maddi şeylerden ibaret değildir; insanlar arasındaki ilişkilerde, onlara değer veren unsurlarda, hatta bir bakışta bile kültür gizlidir.
Bir örnek vermek gerekirse, biz Türkler, misafirperverlik konusunda kültürel olarak çok duyarlıyızdır. Eskişehir’deki bir kafede arkadaşlarımla otururken, garsonun gelip “Afiyet olsun” demesi, bu minik ama anlamlı kelime, aslında bir kültürün parçasıdır. Buradaki kültürel öğe sadece yemek değil, o cümlenin ardında yatan, insanlara değer verme, onların memnuniyetini önemseme anlayışıdır. Kültür, bu tür çok küçük ama önemli detaylarda kendini gösterir.
Kültür Neden Değişir? Geçmişten Bugüne Evrimi
Kültür sabit bir şey değildir, zamanla değişir. Geçmişten bugüne kadar, kültürün evrimini gözlemlediğimizde, insanlar arasındaki ilişkiler, teknolojiler, dünya görüşleri ve hatta yediğimiz içtiğimiz şeyler zamanla dönüşüme uğramıştır. Eskişehir’deki gençler arasında popüler olan bir şarkı, birkaç yıl sonra belki de unutulacak ama o şarkının bir dönemin kültürel ifadesi olacağı kesin. Kültür, tıpkı bir çam ağacının yıllarca büyümesi gibi, bir toplumun ihtiyaçları ve değerleri doğrultusunda zamanla şekillenir.
Bir gün, şu an favori şarkılarımız olan parçalar, geçmişin kültürel mirası olarak eski bir dönemin simgesi haline gelebilir. Ama o kültür hala devam eder, o dönemin izleri bugüne kadar gelir. İşte kültürün özelliği de budur: Her zaman devam eder, şekil değiştirir ama kökleri asla kaybolmaz.
Kültürün Geleceği: Ne Olacak?
Şu an teknolojinin, küreselleşmenin ve sosyal medyanın etkisiyle kültürler çok daha hızlı bir şekilde etkileşimde. Eskişehir’deki gençlerin kullandığı popüler kelimeler, belki de birkaç yıl sonra başka şehirlerde de duyulacak. Kültürün gelecekte daha homojen hale gelmesi mümkün mü? Bir yanda globalleşen dünya, bir yanda yerel gelenekler; bu iki durum kültürün geleceğini şekillendiren büyük faktörler olacak. Birbirini tanımayan insanlar, sosyal medya sayesinde birbirlerinin kültürlerine daha yakın hale geliyor. Bu etkileşim, kültürün zamanla daha zenginleşmesine yol açsa da, aynı zamanda yerel kültürlerin yok olmasına da sebep olabilir. Ya da belki de tam tersine, insanlar yerel kimliklerine daha sıkı sarılacaklar.
Bunu şu şekilde düşünün: Bir zamanlar sadece mahallede gördüğünüz insanlar, şu an dünya çapında arkadaşlarınız olabilir. Kültürler arası bu etkileşim arttıkça, yerel kültürlerin kendisini nasıl koruyacağı, bir başka sorudur. Ama yine de kültürün devam edeceği kesin; çünkü kültür, insanlar var olduğu sürece var olacak bir şeydir.
Sonuç Olarak Kültür Nedir?
Kültür, kısaca, toplumların ortak değerleri, inançları ve yaşama biçimlerinin toplamıdır. Her birimizin içinde yer alan bu ortak değerler, gündelik hayatta küçük küçük şekillenir ve büyür. Kültür, geçmişle bugünü, yerel ile globali birleştirir ve bizlere ait bir kimlik yaratır. Bazen farkında olmasak da, her gün kültürün içindeyiz. İster bir arkadaşla sohbet ederken, ister yeni bir yemek tarifi denerken, isterse bir film izlerken; her adımda kültür bize dokunur.