Günün Işığı Yazılar

Fihrist Defteri: Edebiyatın Düzenli Bir Yansıması Kelimeler, her zaman yalnızca anlam taşımakla kalmaz; bazen onları bir araya getiren düzen, metni bir anlamda yeniden doğurur. Her kelime, içinde bir evren barındırır; bir araya geldiğinde ise bu evrenin sınırları belirlenir. Ancak bir metin, sadece bireysel kelimelerden ibaret değildir. Edebiyat, tıpkı bir fihrist defteri gibi, tüm bu kelimelerin düzenli bir şekilde sıralanmasıyla hayata geçer. Bir fihrist defteri, tıpkı edebi metinlerdeki anlamların örgütlenmesi gibi, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak amacıyla yazılı kaynakları düzenlemek için kullanılır. Peki, bu düzenleme ve sıralama, edebiyatın temel yapı taşları olan temalar, karakterler ve sembollerle nasıl ilişkilidir? Fihrist defteri, edebiyatın özgün…

Bilkuvve Ne Demek? Derinlemesine Bir İnceleme Bazen kelimeler, hiç farkına varmadan hayatımızda önemli bir yer edinirler. Özellikle dilin, zamanla nasıl şekil aldığını ve evrildiğini düşündüğümüzde, bazen çok anlamlı bir kelimeye bile takılıp kalabiliriz. Bilkuvve kelimesi de bu tür bir terim. Duyduğumuzda kulağa garip gelebilir, ancak kökenine inildiğinde taşıdığı anlamlar, düşündüğümüzden çok daha derin ve zengin. Şimdi size şunu soruyorum: Her gün duyduğumuz, kullandığımız kelimelerin gerisinde yatan anlamları ne kadar biliyoruz? “Bilkuvve” tam da bu sorunun peşinden sürükleyen bir kelime. Peki, bilkuvve ne demek? Hadi gelin, bu kelimenin tarihsel arka planını, dildeki kullanımını ve günümüzdeki yeri üzerine birlikte kafa yoralım. Bilkuvve:…

Fındıklı’da Ne Yapılır? Felsefi Bir Yaklaşım “Gerçekten ne yapıyoruz?” Bu basit ama bir o kadar derin soru, yaşadığımız dünyanın ve içsel varlığımızın anlamını sorgulamamıza neden olur. Her birimiz farklı bakış açılarıyla dünyaya geliriz, ancak yaşamın anlamını ve doğruluğunu keşfetmeye yönelik çabamızda birleşiriz. Bugün, Fındıklı’da yapılacakları sorgularken, yalnızca fiziksel aktivitelerden bahsetmiyoruz. Aynı zamanda, bu kasaba üzerinden daha büyük bir felsefi düşünme sürecine adım atacağız: Etik, bilgi kuramı (epistemoloji) ve varlık felsefesi (ontoloji) ışığında Fındıklı’da “ne yapılır” sorusunun derinliğini keşfedeceğiz. Fındıklı’da doğanın sunduğu güzellikler, tarihin izleri ve yerel halkın yaşam tarzı, bir yandan basit birer toplumsal pratikler gibi görünse de, bir felsefi…

Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Siyasal Yapının Evrimi Toplumlar, kendi düzenini ve yapısını kurarken bir denge arayışına girer. Bu denge, yalnızca yönetici sınıflar ve devletler arasındaki etkileşimlerle değil, aynı zamanda ideolojiler, kurumlar ve bireylerin toplumsal yapı içerisindeki yerleriyle şekillenir. Toplumları etkileyen bu güç ilişkileri, her bireyin yaşamını ve toplumun evrimini yönlendiren temel unsurlardan biridir. Bu yazıda, toplumsal düzenin inşası sürecinde iktidar, ideoloji, yurttaşlık ve demokrasi kavramlarını, güç ilişkilerinin ve katılımın anlamını derinlemesine irdeleyerek inceleyeceğiz. Günümüzde, dünyayı şekillendiren bu kavramlar, yalnızca geçmişin yansıması değil; toplumsal ve siyasal mücadelelerin merkezinde yer alan dinamiklerdir. Meşruiyet ve katılım gibi temel ilkeler üzerine kurulan bu…

Konum Şarj Harcar Mı? Teknolojinin Sosyolojik Yansıması Hepimizin cebinde taşıdığı bir akıllı telefon, bazen bizi sadece dijital dünyayla değil, toplumla olan bağlarımızla da güçlü bir şekilde ilişkilendirir. Telefonun bize sunduğu kolaylıklar bir yandan hayatımızı kolaylaştırırken, diğer yandan sosyal normları, güç ilişkilerini ve kültürel pratikleri nasıl etkilediğine dair soruları da gündeme getirir. Konum özelliğinin aktif olduğu bir telefonun bataryasını ne kadar hızlı tüketeceği konusu, aslında basit bir teknoloji sorusunun ötesine geçer; toplumsal yapılar, bireysel kimlikler, toplumsal eşitsizlikler ve iktidar ilişkileri bu sorunun altında yatan derin anlamları açığa çıkarır. O zaman, gelin konum şarj harcar mı sorusuna daha geniş bir bakış açısıyla…

Ekmek, Pirinç ve Makarna: Felsefi Bir Perspektiften Besin İçeriği Üzerine Derin Düşünceler Bir an için düşünün: Eğer bir insanın neyi doğru bildiğini ya da yanlış bildiğini sorgulamak, insan doğasının en temel sorularından biri değil midir? Birçok felsefi alanda olduğu gibi, bu tür derin sorgulamalar, yalnızca dış dünyayı anlamamıza yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda bizlerin içsel dünyasına dair de izler bırakır. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi dallar, insanın kendisini, çevresini ve bu dünyadaki yerini anlamaya yönelik çabalarına katkı sağlar. Bu yazı, bize her gün en temel şekilde ihtiyaç duyduğumuz besinleri ele alarak, onları bir felsefi bakış açısıyla incelemeyi hedeflemektedir. Ekmek,…

Kaynakların kıtlığını, seçimlerin sonuçlarını düşündüğüm her anda “Takıntılardan kurtulmak mümkün mü?” sorusu zihnimde ekonomik bir problem gibi beliriyor. Bir insanın sınırlı zaman, enerji ve dikkat kaynaklarını tekrar tekrar aynı düşünceye, davranışa yatırması, ekonomik bir modeli hatırlatır: sonsuz istekler, sınırlı kaynaklar. Bu yazıda takıntı kavramını ekonomi perspektifinden, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi boyutlarıyla tartışacağız; piyasa dinamiklerine, bireysel karar mekanizmalarına, kamu politikalarına ve toplumsal refaha olan etkilerine bakacağız. Mikroekonomi: Bireysel Seçimler ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin kıt kaynaklar karşısında nasıl seçim yaptığını inceler. Takıntılar da zihinsel birer kaynak tahsisi problemidir: sınırlı dikkat, sınırlı irade ve sınırlı duygu işleme kapasitesini belirli düşünce kalıplarına…

Askerlik Süresi Değişecek Mi? Pedagojik Bir Bakış Açısı Giriş: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Hayat boyunca karşılaştığımız pek çok deneyim, bize sadece yeni bilgiler kazandırmakla kalmaz, aynı zamanda kişisel ve toplumsal gelişimimize de katkı sağlar. Bu deneyimlerden biri de askerlik sürecidir. Türkiye’de askerliğin bireylerin hem fiziksel hem de zihinsel gelişimlerini şekillendiren bir süreç olduğuna şüphe yoktur. Ancak son yıllarda askerlik süresinin kısaltılması gibi konular, toplumsal ve pedagojik açıdan pek çok soruyu gündeme getirmiştir. Askerlik, sadece bir görev değil, aynı zamanda bireylerin yaşamındaki önemli bir öğrenme deneyimidir. Öğrenmenin dönüştürücü gücü, yalnızca okul ortamlarıyla sınırlı değildir. Hayatın her anında öğrendiğimiz ve deneyimlediğimiz şeyler, kişiliğimizi,…

Ahval Şeriat Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Toplumlar tarih boyunca düzeni sağlamak ve adaletin yerini bulmasını temin etmek için çeşitli ideolojik ve hukuki yapılar geliştirmiştir. Bu yapılar, bir yandan toplumsal huzuru sağlamak, diğer yandan iktidarın meşruiyetini tesis etmek için kritik öneme sahiptir. Ancak, bu süreçte toplumsal düzen ve iktidar ilişkileri arasında ciddi gerilimler doğabilir. “Ahval şeriat” terimi de bu tür bir gerilimin, özellikle şeriatın toplumsal yapılarla, ideolojilerle ve güç ilişkileriyle nasıl iç içe geçtiğini gösteren önemli bir kavramdır. Peki, ahval şeriat ne demek? Bu kavramın derinliklerine inmek, iktidar, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık gibi kavramlar üzerinden toplumsal düzeni sorgulamakla…

Portekizce “Ç” Nasıl Okunur? Derinlemesine Bir İnceleme Portekizce, zengin bir dil geçmişine sahip ve sadece kelimelerin telaffuzuyla değil, aynı zamanda harflerin fonetik özellikleriyle de dikkat çeker. Bugün bu yazıda, Portekizce’deki özel harflerden biri olan “Ç”nin nasıl okunduğuna dair kapsamlı bir araştırma yapacağız. Bu harf, özellikle Portekizce’yi öğrenmeye yeni başlayanlar için biraz kafa karıştırıcı olabilir. Hepimizin dil öğrenme yolculuğunda karşılaştığı o anlar vardır; işte bu yazı, sizi o “aha!” anına götürecek. Ama önce kendinize şu soruyu sorun: “Portekizce’deki bazı harfler neden Türkçe’deki gibi okunmaz? Hangi faktörler bu farkları yaratır?” Gelin, bu soruları birlikte keşfederken, Portekizce’nin “Ç” harfinin telaffuzunu da anlamaya çalışalım.…