Günün Işığı Yazılar

Kaynakların kıtlığını, seçimlerin sonuçlarını düşündüğüm her anda “Takıntılardan kurtulmak mümkün mü?” sorusu zihnimde ekonomik bir problem gibi beliriyor. Bir insanın sınırlı zaman, enerji ve dikkat kaynaklarını tekrar tekrar aynı düşünceye, davranışa yatırması, ekonomik bir modeli hatırlatır: sonsuz istekler, sınırlı kaynaklar. Bu yazıda takıntı kavramını ekonomi perspektifinden, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi boyutlarıyla tartışacağız; piyasa dinamiklerine, bireysel karar mekanizmalarına, kamu politikalarına ve toplumsal refaha olan etkilerine bakacağız. Mikroekonomi: Bireysel Seçimler ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin kıt kaynaklar karşısında nasıl seçim yaptığını inceler. Takıntılar da zihinsel birer kaynak tahsisi problemidir: sınırlı dikkat, sınırlı irade ve sınırlı duygu işleme kapasitesini belirli düşünce kalıplarına…

Askerlik Süresi Değişecek Mi? Pedagojik Bir Bakış Açısı Giriş: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Hayat boyunca karşılaştığımız pek çok deneyim, bize sadece yeni bilgiler kazandırmakla kalmaz, aynı zamanda kişisel ve toplumsal gelişimimize de katkı sağlar. Bu deneyimlerden biri de askerlik sürecidir. Türkiye’de askerliğin bireylerin hem fiziksel hem de zihinsel gelişimlerini şekillendiren bir süreç olduğuna şüphe yoktur. Ancak son yıllarda askerlik süresinin kısaltılması gibi konular, toplumsal ve pedagojik açıdan pek çok soruyu gündeme getirmiştir. Askerlik, sadece bir görev değil, aynı zamanda bireylerin yaşamındaki önemli bir öğrenme deneyimidir. Öğrenmenin dönüştürücü gücü, yalnızca okul ortamlarıyla sınırlı değildir. Hayatın her anında öğrendiğimiz ve deneyimlediğimiz şeyler, kişiliğimizi,…

Ahval Şeriat Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Toplumlar tarih boyunca düzeni sağlamak ve adaletin yerini bulmasını temin etmek için çeşitli ideolojik ve hukuki yapılar geliştirmiştir. Bu yapılar, bir yandan toplumsal huzuru sağlamak, diğer yandan iktidarın meşruiyetini tesis etmek için kritik öneme sahiptir. Ancak, bu süreçte toplumsal düzen ve iktidar ilişkileri arasında ciddi gerilimler doğabilir. “Ahval şeriat” terimi de bu tür bir gerilimin, özellikle şeriatın toplumsal yapılarla, ideolojilerle ve güç ilişkileriyle nasıl iç içe geçtiğini gösteren önemli bir kavramdır. Peki, ahval şeriat ne demek? Bu kavramın derinliklerine inmek, iktidar, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık gibi kavramlar üzerinden toplumsal düzeni sorgulamakla…

Portekizce “Ç” Nasıl Okunur? Derinlemesine Bir İnceleme Portekizce, zengin bir dil geçmişine sahip ve sadece kelimelerin telaffuzuyla değil, aynı zamanda harflerin fonetik özellikleriyle de dikkat çeker. Bugün bu yazıda, Portekizce’deki özel harflerden biri olan “Ç”nin nasıl okunduğuna dair kapsamlı bir araştırma yapacağız. Bu harf, özellikle Portekizce’yi öğrenmeye yeni başlayanlar için biraz kafa karıştırıcı olabilir. Hepimizin dil öğrenme yolculuğunda karşılaştığı o anlar vardır; işte bu yazı, sizi o “aha!” anına götürecek. Ama önce kendinize şu soruyu sorun: “Portekizce’deki bazı harfler neden Türkçe’deki gibi okunmaz? Hangi faktörler bu farkları yaratır?” Gelin, bu soruları birlikte keşfederken, Portekizce’nin “Ç” harfinin telaffuzunu da anlamaya çalışalım.…

Bakteriler Neyle İncelenir? Psikolojik Bir Bakış Bakteriler, yaşamın en küçük ve karmaşık birimlerinden biridir. Mikroskobik varlıklar olarak, dünyadaki her alanı kolonileştirebilirler ve insan sağlığı, çevre ve ekosistem üzerinde derin etkiler yaratabilirler. Peki, bakteriler nasıl incelenir? Modern bilim, bakterilerin incelenmesinde gelişmiş mikroskoplar, laboratuvar teknikleri ve genetik analizler kullanırken, bir psikolog olarak, bakterilerin incelenmesindeki bilişsel, duygusal ve sosyal boyutları merak ediyorum. İnsanlar, bakterileri nasıl algılar, onlarla ilgili ne tür duygusal tepkiler geliştirir ve bu süreç sosyal bağlamda nasıl şekillenir? Gelin, bu soruyu daha geniş bir psikolojik mercekten inceleyelim. Bilişsel Psikoloji: Bakterileri Nasıl Algılıyoruz? Bakterilerin mikroskobik boyutları, onları doğrudan gözlemlememizi zorlaştırır, ancak insanlar,…

Aktif Karbon Ne Amaçla Kullanılır? Ekonomik Bir Bakış Hayatın her anında, kararlar ve seçimler karşımıza çıkar. İnsanlar kaynakları en verimli şekilde kullanmaya çalışırken, bu süreçlerde fırsat maliyetlerini göz önünde bulundurur. Kıtlık, sınırlı kaynakların varlığı, her zaman insanların seçimlerini ve bunların sonuçlarını şekillendirir. Bir ürün ya da hizmet, bir kişi ya da toplum için ne kadar değerli olursa olsun, onu elde etmek için yapmamız gereken fedakârlıklar ve bu fedakârlıkların karşılığı üzerinde durmak zorundayız. İşte bu noktada, aktif karbon gibi ürünler devreye girer. Peki, aktif karbonun ekonomik kullanımları ne olmalı? Mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal ekonomi açısından değerlendirdiğimizde, bu ürünün rolü çok daha…

İş ve Enerji Arasındaki Fark: Psikolojik Bir Bakış Bazen bir günümüzü nasıl geçirdiğimizin farkına bile varmayız. Saatlerce bir şeylere odaklanmışken, bir anda tükenmiş hissederiz. Peki, neden? İşte bu noktada, iş ve enerji kavramları devreye girer. Biri fiziksel ve mantıksal bir terimken, diğeri daha çok içsel, psikolojik bir deneyim olarak karşımıza çıkar. Çoğu zaman, bu iki kavram birbiriyle karıştırılır. Oysa, aslında birbirlerinden çok farklıdırlar. İster iş yerinde, ister kişisel yaşamımızda, her birimiz zaman zaman tükenmişlik hissine kapılırız. Ancak bu tükenmişlik gerçekten “enerji”yle mi, yoksa “iş”le mi ilgilidir? Bu yazı, iş ve enerji arasındaki farkı psikolojik bir mercekten ele alacak ve bilişsel,…

İnsanların Doğru Yolu Bulması İçin Allah Tarafından Gönderilen Bütün Kurallara Ne Denir? Kültürel Görelilik ve Kimlik Üzerine Bir Antropolojik Bakış Dünya üzerindeki her kültür, bireylerin doğru yolu bulmalarını sağlayan kuralları kendince şekillendirir. Bu kurallar, inanç sistemlerine, toplumların tarihsel ve sosyal yapılarına göre değişkenlik gösterir. Her toplumun kendine özgü bir düzeni, değerler bütünü ve kimlik anlayışı vardır. Ancak bu farklılıkların hepsi, insanları “doğru yol”a yönlendiren birer rehber işlevi görür. İslam inancında bu rehberlik, Allah tarafından gönderilen emirlerle somutlaşır. Ancak bir antropolog olarak bakıldığında, bu kuralların nasıl anlaşıldığı ve uygulandığı, kültürel bağlamdan bağımsız olarak düşünülemez. Kültürel görelilik, farklı kültürlerin kendine has değerler…

Üzerinde 101 Yazan Kondansatörün Değeri Nedir? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarının ve düşüncelerinin ardında ne tür süreçlerin yer aldığını anlamak, hepimizin merak ettiği bir konu olmuştur. Her birey farklı bir dünyada yaşıyor ve farklı şekilde düşünüyor, hissediyor ve tepki veriyor. Psikolojinin bu evreni keşfetme yolculuğu, bir yandan zihinsel süreçleri, diğer yandan duygusal ve sosyal etkileşimleri inceleyerek insan doğasını daha derinlemesine anlamamıza olanak tanır. Bu yazıda, konuyu bir adım daha ileriye taşıyacağız. Ancak bu kez, psikolojik bir mercekten bakacağız; üstelik bir elektriksel terim olan “kondansatör” ve onun üzerindeki “101” sayısının ne anlama geldiğini ele alacağız. Peki, “101” sayısı, bir kondansatörün üzerinde…

Yapı Kredi Yıllık Kart Ücreti İadesi ve Felsefi Düşüncenin Dönüm Noktası Birçok insan, her yıl bir şekilde karşılaştığı yıllık kart ücretiyle ilgili bir çözüm arar; bazıları ödeme yaparken, diğerleri ise bu ücretin geri iadesi için bankalarına başvurur. Ancak soruya biraz daha derinlemesine bakarsak, aslında çok daha fazla şey keşfederiz. Çünkü bu durumu anlamak, yalnızca finansal bir mesele olmanın ötesinde, daha geniş felsefi soruları gündeme getirebilir. Bireysel haklar, toplumsal adalet, bilgiye erişim, etik sorumluluklar… Bir bankanın yıllık kart ücreti iadesi gibi bir konu üzerinden, yalnızca ticari işlemleri değil, daha geniş insani soruları da tartışabiliriz. İlk Sorular: Etik ve Ontolojik Bir Başlangıç…