Günün Işığı Yazılar

Bakteriler Neyle İncelenir? Psikolojik Bir Bakış Bakteriler, yaşamın en küçük ve karmaşık birimlerinden biridir. Mikroskobik varlıklar olarak, dünyadaki her alanı kolonileştirebilirler ve insan sağlığı, çevre ve ekosistem üzerinde derin etkiler yaratabilirler. Peki, bakteriler nasıl incelenir? Modern bilim, bakterilerin incelenmesinde gelişmiş mikroskoplar, laboratuvar teknikleri ve genetik analizler kullanırken, bir psikolog olarak, bakterilerin incelenmesindeki bilişsel, duygusal ve sosyal boyutları merak ediyorum. İnsanlar, bakterileri nasıl algılar, onlarla ilgili ne tür duygusal tepkiler geliştirir ve bu süreç sosyal bağlamda nasıl şekillenir? Gelin, bu soruyu daha geniş bir psikolojik mercekten inceleyelim. Bilişsel Psikoloji: Bakterileri Nasıl Algılıyoruz? Bakterilerin mikroskobik boyutları, onları doğrudan gözlemlememizi zorlaştırır, ancak insanlar,…

Aktif Karbon Ne Amaçla Kullanılır? Ekonomik Bir Bakış Hayatın her anında, kararlar ve seçimler karşımıza çıkar. İnsanlar kaynakları en verimli şekilde kullanmaya çalışırken, bu süreçlerde fırsat maliyetlerini göz önünde bulundurur. Kıtlık, sınırlı kaynakların varlığı, her zaman insanların seçimlerini ve bunların sonuçlarını şekillendirir. Bir ürün ya da hizmet, bir kişi ya da toplum için ne kadar değerli olursa olsun, onu elde etmek için yapmamız gereken fedakârlıklar ve bu fedakârlıkların karşılığı üzerinde durmak zorundayız. İşte bu noktada, aktif karbon gibi ürünler devreye girer. Peki, aktif karbonun ekonomik kullanımları ne olmalı? Mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal ekonomi açısından değerlendirdiğimizde, bu ürünün rolü çok daha…

İş ve Enerji Arasındaki Fark: Psikolojik Bir Bakış Bazen bir günümüzü nasıl geçirdiğimizin farkına bile varmayız. Saatlerce bir şeylere odaklanmışken, bir anda tükenmiş hissederiz. Peki, neden? İşte bu noktada, iş ve enerji kavramları devreye girer. Biri fiziksel ve mantıksal bir terimken, diğeri daha çok içsel, psikolojik bir deneyim olarak karşımıza çıkar. Çoğu zaman, bu iki kavram birbiriyle karıştırılır. Oysa, aslında birbirlerinden çok farklıdırlar. İster iş yerinde, ister kişisel yaşamımızda, her birimiz zaman zaman tükenmişlik hissine kapılırız. Ancak bu tükenmişlik gerçekten “enerji”yle mi, yoksa “iş”le mi ilgilidir? Bu yazı, iş ve enerji arasındaki farkı psikolojik bir mercekten ele alacak ve bilişsel,…

İnsanların Doğru Yolu Bulması İçin Allah Tarafından Gönderilen Bütün Kurallara Ne Denir? Kültürel Görelilik ve Kimlik Üzerine Bir Antropolojik Bakış Dünya üzerindeki her kültür, bireylerin doğru yolu bulmalarını sağlayan kuralları kendince şekillendirir. Bu kurallar, inanç sistemlerine, toplumların tarihsel ve sosyal yapılarına göre değişkenlik gösterir. Her toplumun kendine özgü bir düzeni, değerler bütünü ve kimlik anlayışı vardır. Ancak bu farklılıkların hepsi, insanları “doğru yol”a yönlendiren birer rehber işlevi görür. İslam inancında bu rehberlik, Allah tarafından gönderilen emirlerle somutlaşır. Ancak bir antropolog olarak bakıldığında, bu kuralların nasıl anlaşıldığı ve uygulandığı, kültürel bağlamdan bağımsız olarak düşünülemez. Kültürel görelilik, farklı kültürlerin kendine has değerler…

Üzerinde 101 Yazan Kondansatörün Değeri Nedir? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarının ve düşüncelerinin ardında ne tür süreçlerin yer aldığını anlamak, hepimizin merak ettiği bir konu olmuştur. Her birey farklı bir dünyada yaşıyor ve farklı şekilde düşünüyor, hissediyor ve tepki veriyor. Psikolojinin bu evreni keşfetme yolculuğu, bir yandan zihinsel süreçleri, diğer yandan duygusal ve sosyal etkileşimleri inceleyerek insan doğasını daha derinlemesine anlamamıza olanak tanır. Bu yazıda, konuyu bir adım daha ileriye taşıyacağız. Ancak bu kez, psikolojik bir mercekten bakacağız; üstelik bir elektriksel terim olan “kondansatör” ve onun üzerindeki “101” sayısının ne anlama geldiğini ele alacağız. Peki, “101” sayısı, bir kondansatörün üzerinde…

Yapı Kredi Yıllık Kart Ücreti İadesi ve Felsefi Düşüncenin Dönüm Noktası Birçok insan, her yıl bir şekilde karşılaştığı yıllık kart ücretiyle ilgili bir çözüm arar; bazıları ödeme yaparken, diğerleri ise bu ücretin geri iadesi için bankalarına başvurur. Ancak soruya biraz daha derinlemesine bakarsak, aslında çok daha fazla şey keşfederiz. Çünkü bu durumu anlamak, yalnızca finansal bir mesele olmanın ötesinde, daha geniş felsefi soruları gündeme getirebilir. Bireysel haklar, toplumsal adalet, bilgiye erişim, etik sorumluluklar… Bir bankanın yıllık kart ücreti iadesi gibi bir konu üzerinden, yalnızca ticari işlemleri değil, daha geniş insani soruları da tartışabiliriz. İlk Sorular: Etik ve Ontolojik Bir Başlangıç…

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na Katılımı: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerinden Bir Analiz Bir devleti harekete geçiren ve o devlete uluslararası bir çatışmanın parçası olma kararı veren nedenler, yalnızca askeri veya ekonomik çıkarlarla sınırlı değildir. Her şeyden önce, bir devletin bu tür bir katılımı, iktidar, meşruiyet, yurttaşlık ve demokrasi gibi derin siyasal kavramlarla bağlantılıdır. Toplumsal düzenin işleyişi, siyasi kurumların yapısı ve ideolojilerin etkisi bu tür kararlarda belirleyici bir rol oynar. Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşı’na katılması da tam olarak bu bağlamda, hem içsel iktidar ilişkilerinin hem de dışarıdaki güç dinamiklerinin kesişiminde şekillenmiştir. Osmanlı’nın savaşa katılımını anlamak, yalnızca bir devletin…

Hz. Muhammed İlk Vahiy Geldikten Sonra Ne Yapmıştır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Güç, iktidar ve toplumsal düzen arasındaki ilişki, siyaset bilimcilerinin en çok tartıştığı, insan toplumlarının evrimini şekillendiren temel unsurlardan biridir. Her toplum, iktidar ilişkileri aracılığıyla belirli bir düzenin oluşturulması ve sürdürülmesi gerekliliğiyle karşı karşıya kalır. Peki, toplumların bu düzeni nasıl kurduğuna dair örnekler, geçmişteki önemli figürlerin davranışlarını anlamamıza yardımcı olabilir mi? Hz. Muhammed’in (SAV) ilk vahiy aldığı an, sadece dinî bir olay değil, aynı zamanda siyasal ve toplumsal bir devrimin başlangıcıydı. İslam’ın ilk yıllarında yapılan eylemler, yalnızca bireysel bir ruhani yolculuğun değil,…

API Onayı Nedir? Psikolojik Bir Mercek Altında İnceleme Günümüz dünyasında insan davranışlarını anlamak, sadece yüzeysel gözlemlerle mümkün olamıyor. Her bir davranışın arkasında karmaşık bilişsel, duygusal ve sosyal süreçler yatıyor. Bir davranışı veya tepkiyi anlamaya çalışırken, insanın içsel dünyasında neler olup bittiğini anlamak, bu süreci daha derinlemesine kavrayabilmemizi sağlıyor. Bugün, psikoloji perspektifinden, API onayı gibi bir terimi inceleyeceğiz. API (Application Programming Interface) onayı, teknoloji dünyasında bir kavram olmasına rağmen, psikolojik açıdan da çok derin anlamlar taşır. Bu yazıda, API onayını bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarında ele alacağız ve bu süreçlerin insan psikolojisiyle nasıl kesiştiğini keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji: API Onayı ve…

Acıların Hükümdarı: Sosyolojik Bir Bakış Bir toplumda yaşayan her birey, sürekli bir etkileşim içinde olduğu toplumsal yapılar tarafından şekillendirilir. Bu yapılar, bazen görünmeyen güçler gibi işler ve çoğu zaman bizler bunun farkında bile olmayız. Ancak, bu güçler varlığını sürdürdükçe, toplumdaki her birey, acıyı farklı biçimlerde deneyimler. Acı, fiziksel bir hüzün olduğu kadar, toplumsal yapılar tarafından şekillenen bir deneyimdir. Acıların hükümdarı, sadece bireysel bir deneyim değildir; toplumsal, kültürel, cinsiyetsel ve tarihsel faktörlerin etkisiyle şekillenen çok daha geniş bir olgudur. Bu yazıda, acıların hükümdarını, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri perspektifinden incelemeye çalışacağım. Acıların Hükümdarı: Tanım ve Temel Kavramlar…